Iniúcadh ar Dhlíthe na Coinbhleachta Armtha i dtaobh cé acu a Maolaíodh Brúidiúlacht an Chogaidh nó Nach Maolaíodh

• Author: Barry Hennessy
• Position: BCL (International) LL.M University College Cork
• Pages: 22-30

[2011] COLR

22

INIÚCADH AR DHLÍTHE NA COINBHLEACHTA ARMTHA I dTAOBH

CÉ ACU A MAOLAÍODH BRÚIDIÚLACHT AN CHOGAIDH NÓ NACH

MAOLAÍODH

Barry Hennessy*

A RÉAMHRÁ

San aiste seo, beartaítear forbairt stairiúil dhlíthe na coinbhleachta armtha a anailísiú agus

breithniú a dhéanamh ar thionchar na forbartha sin, go háirithe i dtaobh cé acu a maolaíodh

brúidiúlacht an chogaidh nó nach maolaíodh. Is é atá i gceist leis an nDlí Daonchairdiúil

Idirnáisiúnta (DDI) ná ‗… set of rules which seek, for humanitarian reasons, to limit the effects of

armed conflict.‘

1

Is é is riachtanaí don iarracht sin, chun teorainn a chur le héifeachtaí

coinbhleachta armtha, ná riachtanas go gcosnófar comhraiceoirí mar aon le

neamhchomhraiceoirí. Ní chuirtear DDI i bhfeidhm ach amháin dá mbeadh coinbhleacht armtha

ann.

2

Aicmíodh coinbhleacht armtha mar choinbhleachtaí le tréith idirnáisiúnta go traidisiúnta. I

bhfianaise coinbhleachtaí inmheánacha, áfach, mar shampla Cogadh Cathartha na Spáinne,

foráiltear le Comhairteagal 3 de Choinbhinsiúin na Ginéive go mbíonn ar gach páirtí sa

choinbhleacht caighdeáin íosta áirithe a urramú i ‗armed conflicts not of an international

character.‘

3

Tá trí bhunfhoinse DDI: conarthaí, dlí idirnáisiúnta gnách agus prionsabail

ghinearálta. Is iad idirdhealú, comhréireacht agus riachtanas trí phrionsabal ginearálta an DDI.

B FORBAIRT AN DDI

1 Forbairt Réamh-nua-aimseartha an DDI

Meastar go ginearálta go bhfuil DDI nua-aimseartha roinnte ina dhá ‗shruth‘ nó ‗bhrainse‘: sin é

dlí na Háige agus dlí na Ginéive.

4

Ach bhí iarrachtaí chun brúidiúlacht an chogaidh a mhaolú á

ndéanamh ag an bpobal idirnáisiúnta níos luaithe ná an nua-chódú sin. Dearbhaítear le Geoffrey

Best, ina leabhair War & Law Since 1945

5

cé nach bhfuiltear in ann a rá conas a tharla cogadh i

* BCL (International) LL.M University College Cork.

1

‗What is international humanitarian law?‘

(8 Márta 2011) (béim bhunaidh).

2

D Jinks ‗The Temporal Scope of Application of International Humanitarian Law in Contemporary Conflicts‘ The

International Humanitarian Law Research Initiative 27 Eanair 2003 lch 2

> (8 Márta 2011).

3

ibid.

4

F Kalshoven & L Zegveld Constraints on the Waging of War An Introduction to International Humanitarian Law

(3rd ed ICRC Geneva 2001) 19.

> (8 Márta 2011).

5

G Best War & Law Since 1945 (Oxford University Press New York 1994).